Trauma werk

Als je een gebeurtenis meemaakt die onveilig voor je is en die diepe indruk op je maakt, verstart je lichaam tijdelijk. Zo raak je niet overspoeld en raken je hersenen niet overprikkeld. Het is een natuurlijke beweging om in gevaarlijke situaties te overleven.


Soms lukt het niet om uit deze overleefstand te komen en blijft je lichaam op de automatische stand ingeschakeld staan. Dan is er sprake van een trauma of verlammende trance. Dit kan doorbroken worden door lichaamsgericht te werken. Het teveel aan onverwerkte prikkels die je nog bij je draagt wordt alsnog ontladen.


Direct contact

In het dagelijks leven merk je je eigen trance meestal niet op. Wel ervaar je dat het lastig is jezelf te zijn en te doen wat jij graag wilt. Ook in het contact met anderen voel je je niet helemaal vrij. Vaak ben je ook alert op je omgeving en ken je gevoelens van schaamte.

 

Ontwaken

Bij lichaamsgerichte werk krijgen je hersenen de gelegenheid om onverwerkte prikkels alsnog te verwerken. In de therapie wordt stilgestaan bij lichamelijke gewaarwordingen zoals fysieke reflexen, onafgemaakte bewegingen, spierspanning en gevoelens, gedachten, beelden en een veilige plek. Door aandacht te besteden aan deze combinatie van factoren “ontwaakt” de cliënt uit zijn overlevingspatroon. Peter Levine schreef over Somatic Experiencing het boek “de tijger ontwaakt.”

Oorzaken trauma
Veel gebeurtenissen kunnen leiden tot een trauma. Onderscheiden worden o.a.:

  • Aangevallen zijn door wilde dieren of mensen (bijvoorbeeld oorlog,      bombardement, beroving, gevangenschap)
  • Tekort gekomen zijn aan warmte en geborgenheid - emotioneel trauma.  (door dood van een ouder, psychisch afwezige ouder, fysiek afwezige ouder, door ziekte of overlijden van een gezinslid, niet gehoord/gezien zijn/geloofd  zijn na een indrukwekkende ervaring.
  • Overvallen zijn door een natuurramp (door vuur, tsunami, aardbeving, en ook verlies van een sociaal netwerk, ook bij ziekenhuisopname/ verhuizing)
  • Aangetast zijn in menselijke waardigheid (gijzeling, aanranding, incest,  fysiek en verbaal geweld)
  • Aanwezig zijn bij een ongeluk of misdrijf, in concentratiekamp.
  • Onverwachte fysieke verstoring en pijn (bijvoorbeeld door ongeluk of val)
  • Fysieke benauwdheid (bijvoorbeeld bij geboorte, bij bijna verdrinking of verstikking.
  • Overgenomen trauma’s van ouders of grootouders (van generatie op generatie kan een gevoel van onrust/ er niet bij horen/ worden overgedragen.
  • Overgenomen familiaire aandoeningen (van generatie op generatie kan een aandoening worden overgedragen, die mogelijk samenhangt met een traumatische gebeurtenis)

 

Trauma signalen
Signalen die ook kunnen wijzen op een onverwerkte traumatische gebeurtenis zijn: bepaalde emoties jezelf niet toestaan, geen woorden hebben voor gebeurtenissen die je hebt meegemaakt of er niet over praten, gebeurtenissen als onbelangrijk afdoen, hard werken/ vechten om het leven vol te houden, langdurig moe zijn.

Je kunt ook last hebben van fysieke klachten zoals, migraine, misselijkheid, burn-out signalen, slaapproblemen, flashbacks, gevoelig zijn voor geluid of licht, gevoelig zijn  voor stress, minder beeldend vermogen, gevoelens van paniek, woede of verdriet, ervaren, wisselende stemmingen, gebrek aan eigenwaarde. Ook een verstoorde ademhaling, door je knieën zakken, depressie, gezichtsverlies, aangezichtspijn, fibromyalgie en psychoses kunnen te maken hebben met onverwerkt trauma.
 
Overigens krijgt niet iedereen die te maken heeft met ingrijpende onveilige gebeurtenissen last van een trauma. Dat hangt af van allerlei omstandigheden. De leeftijd en eerdere ingrijpende gebeurtenissen spelen daarbij een rol. Temparament en de sociale omgeving spelen bijvoorbeeld ook mee.

Wetenschappelijk
De laatste jaren wordt er veel onderzoek gedaan naar de werking van de hersenen en trauma o.a. door A. Damasio. Hij ontdekte dat delen van de hersenen door trauma onderprikkeld kunnen raken. Daardoor ontstaat disbalans.

J. Schmidt ontwikkelde lichaamsgericht werk om die balans te herstellen, zowel bij eenmalig trauma als bij langdurig emotioneel trauma.

Literatuur:

A. Damasio. De vergissing van Descartes. Het gelijk van Spinoza.
J. Schmidt. Inner Navigation.

B. Rothschild, The Body remembers. The psychophysiology of Trauma and Trauma treatment. (Niet alle boeken zijn even gemakkelijk leesbaar).

Aanvullende mogelijkheden van hulp:
Familieopstellingen. Bij trauma spelen soms verdrietige gebeurtenissen in de familie een rol. Familie opstellingen kunnen helpen bij de verwerking.

 

Partnerprofiel. Bij trauma kan de partnerrelatie onder druk komen. Met het partnerprofiel kunnen mogelijkheden tot steun en valkuilen bespreekbaar worden.

Lees meer...